Ideologie językowe i zarządzanie językiem  w Iwano-Frankiwsku (dawnym Stanisławowie)

Olena Pelekhata

Published: 2024-03-06

Vol. 810 No. 1 (2024)

Language ideologies and language management in Ivano-Frankivsk (formerly Stanisławów)

Olena Pelekhata

Abstract

The article presents a sociolinguistic analysis of language ideology change as exemplified by two generations of Poles living in Ivano-Frankivsk (formerly Stanisławów). Research data comprises interviews conducted in the years 2017–2022. Linguistic biographies of Polish minority representatives provided a basis for describing the history of speaking across two generations (the eldest one and the elder one) depending on the stages of their lives. Monolingual microideology influenced the choice of language among family members of the two generations of Poles from Ivano-Frankivsk. It led to a decline of the transfer of the Polish language from parents to children. Later on, attempts have been gradually made to revive the transfer.

Keywords:

linguistic biography, language ideology, language management, generational diversity

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Pelekhata, O. (2024). Language ideologies and language management in Ivano-Frankivsk (formerly Stanisławów). Poradnik Językowy, 810(1), 73–88. Retrieved from https://journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pj/article/view/1293

Cited by / Share

References

Babbie, E. 2009, Podstawy badań społecznych, tłum. W. Betkiewicz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Blommaert, J. 2006, Language Policy and National Identity. An Introduction to Language Policy. Oxford: Blackwell.
Google Scholar

Busch, B. 2013, Mehrsprachigkeit. Wien.
Google Scholar

Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku. Online: https://www.ckpide.eu/pl/o-nas/misja-cele-i-zadania [dostęp: 10.09.2023].
Google Scholar

Chromik, B. 2014. Aspekty pojęcia ideologie językowe istotne z perspektywy działań rewitalizacyjnych. Zeszyty Łużyckie 48, s. 65–76.
Google Scholar

Dębski, R., Miodunka, W. red. 2003, Bilingwizm polsko-obcy dziś: od teorii i metodologii badań do studiów przypadków. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Dołowy-Rybińska, N., Hornsby, M. 2021, Attitudes and Ideologies in Language Revitalisation. W: Revitalizing Endangered Languages. A Practical Guide, red. J. Olko, J. Sallabank, s. 104–117. Cambridge University Press, DOI: 10.1017/9781108641142.
Google Scholar

Dubisz, S. 2016, Języki zbiorowości polonocentrycznych w świecie a kontakty międzyjęzykowe. W: Język, literatura i kultura polska w świecie, red. W. Miodunka, A. Seretny, s. 229–239. Warszawa: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Dzięgiel, E. 2017, Odmiany terytorialne i społeczne współczesnego języka polskiego na Ukrainie, LingVaria nr 2 (24), DOI: 10.12797/LV.12.2017.24.13.
Google Scholar

Fishman, J.A. 1971, The sociology of language: An interdisciplinary social science approach to language in society. W: Advances in the sociology of language, red. J. A. Fishman, s. 217–404. The Hague: Mouton.
Google Scholar

Franceschini R., Miecznikowski J. 2004, Leben mit mehreren Sprachen. Sprachbiographien. Vivre avec plusieurs langues. Biographies langagières, Bern – Berlin: Peter Lang.
Google Scholar

Gal, S. 1995, The Boundaries of Languages and Disciplines: How Ideologies Construct Difference. W: Defining the Boundaries of Social Inquiry, 62, red. S. Gal, J. Irvine, s. 967–1001.
Google Scholar

Hawrysz, M., Steciąg, M. 2014, Rozważania metodologiczne w kontekście badań statusu i prestiżu języka sąsiada na pograniczu polsko-saksońskim. Polonica, 34, s. 203–210.
Google Scholar

Krasowska, H. 2020, Języki mniejszości. Status, prestiż, dwujęzyczność, wielojęzyczność, Warszawa.
Google Scholar

Krasowska, H. 2022, Polacy między Donem, Dniestrem a Prutem. Biografie językowe. Warszawa.
Google Scholar

Lipińska, E., Seretny, A. 2012, Między językiem ojczystym a obcym. Nauczanie i uczenie się języka odziedziczonego na przykładzie szkolnictwa polonijnego w Chicago, Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Smith, A. 1991, National Identity. London: Penguin Books.
Google Scholar

Meng, K. 2004, Russlanddeutsche Sprachbiographien – Rückblick auf ein Projekt. W: Leben mit mehreren Sprachen, red. R. Franceschini, J. Miecznikowski, s. 97–120, Peter Lang.
Google Scholar

Miodunka, W. 2003, Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii: w stronę lingwistyki humanistycznej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.
Google Scholar

Miodunka, W. 2016, Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności. W: Bilingwizm polsko-obcy dziś: od teorii i metodologii badań do studiów przypadków, red. R. Dębski, W. Miodunka, s. 49–88. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Nekvapil, J., Sherman, T. 2015, An introduction: Language Management Theory in Language Policy and Planning. International Journal of the Sociology of Language, 232, s. 1–12, DOI: 10.1515/ijsl-2014-0039.
Google Scholar

Pelekhata, O. 2022, Elementy biografii językowych przedstawicieli polskiej mniejszości narodowej na pograniczu: Iwano-Frankiwsk (dawny Stanisławów). Poradnik Językowy, 1, s. 89–108, DOI: 10.33896/PorJ.2022.1.5.
Google Scholar

Piller, I. 2016, Linguistic Diversity and Social Justice: An Introduction to Applied Sociolinguistics. Oxford: Oxford University Press.
Google Scholar

Silverstein, M. 1979, Language structure and linguistic ideology. W: The Elements: A Parasession on Linguistic Units and Levels, red. P. R. Clyne, W. F. Hanks, C. L. Hofauer, s. 193–247. Chicago Linguistic Society.
Google Scholar

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej. Online: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19570470222/O/D19570222.pdf [dostęp: 10.09.2023].
Google Scholar

Zielińska, A. 2013, Mowa pogranicza: studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, URI: 20.500.12528/37.
Google Scholar

Zielińska, A., Księżyk, F. 2021, Language shifts in the language biographies of immigrants from Upper Silesia residing in Germany. Multilingua 2021, 40 (5), s. 675–706, DOI: 10.1515/multi-2019-0127.
Google Scholar

Кубійович, В. 1983, Етнічні групи південно-західної України (Галичини) на 1.1.1939. Ethnic groups of the South-Western Ukraine (Halyčyna-Galicia) 1.1.1939. Wiesbaden: Otto Harrassowitz.
Google Scholar

Лозинський, P. 2011, Етнічний склад населення Івано-Франківська у другій половині ХХ ст. (історико-географічний аналіз). Вісник Львівського національного університету імені Івана Франка, Серія: Географія, 39, s. 231–236.
Google Scholar

Масенко, Л. 2004, Мова і політика. Київ: Соняшник.
Google Scholar

Закон України Про ратифікацію Європейської хартії регіональних мов або мов меншин (Відомості Верховної Ради України (ВВР), 2003, N 30, ст.259). Online: https://zakononline.com.ua/documents/show/231604___231669 [dostęp: 20.09.2023].
Google Scholar